Chuyển thể tác phẩm văn học sang kịch bản mầm non

-->

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMĐỀ TÀI:MỘT SỐ BIỆN PHÁP MỚIĐỂ TỔ CHỨC CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI CHƠITRÕ CHƠI ĐÓNG KỊCHĐẠT KẾT QUẢ CAO1A/ ĐẶT VẤN ĐỀI . Lời mở đầuNghệ thuật là một phƣơng tiện toàn diện và vô tận để giáo dục thẩm mỹcho trẻ. Cùng với các loại hình nghệ thuật khác nhƣ hội hoạ, âm nhạc …đóngkịch cũng là một hoạt động nghệ thuật ở trƣờng mầm non đƣợc trẻ em rất yêuthích. Nó có ý nghĩa giáo dục toàn diện nhân cách trẻTrò chơi đóng kịch theo tác phẩm văn học là một nội dung của hoạt độngvui chơi trong trƣờng mầm non . Nó không chỉ đơn thuần là trò chơi mà còn làhoạt động mang tính chất nghệ thuật và ngƣợc lại nó không chỉ là hoạt độngnghệ thuật mà còn là trò chơi . Hai yếu tố này đƣợc kết hợp chặt chẽ trong nộidung cũng nhƣ trong quá trình tổ chức vui chơi.Trong trò chơi đóng kịch theo tác phẩm văn học trẻ không chỉ biến mìnhthành ngƣời lớn mà còn phải “ hoá thân” thành các nhân vật với nội tâm phongphú, phức tạp với những cá tính khác biệt, với những hành động vừa thực tế, vừakỳ ảo … Để đóng đƣợc vai này trẻ phải trải qua một quá trình lao động nghệthuật gần giống nhƣ ngƣời nghệ sĩ . Kết quả của trò chơi đóng kịch có một ýnghĩa rất quan trọng nó giúp trẻ tích luỹ đƣợc kinh nghiệm sống qua trải nghiệmcác nhân vật trong tác phẩm, nó ảnh hƣởng trực tiếp đến sự phát triển ngôn ngữvà sự phát triển xúc cảm, tình cảm thẩm mỹ ở trẻ. Qua trò chơi đóng kịch trẻlĩnh hội đƣợc ngôn ngữ giàu hình ảnh, học đƣợc giọng nói diễn cảm rõ ràng vàtrẻ hoàn thiện mình hơn về đạo đức, trẻ sẽ học ở đó lòng dũng cảm, tính trungthực, tình yêu quê hƣơng đất nƣớc, yêu những điều thiện, bênh vực những ngƣờiyếu đuối, lên án những cái xấu, cái ác …Đặc biệt trò chơi đóng kịch đã pháttriển ở trẻ tính tích cực cá nhân, tính độc lập sáng tạoỞ trƣờng mầm non nhiệm vụ làm cho trẻ yêu kịch, ham thích tham giađóng kịch là rất quan trọng . Khi đóng kịch trẻ vừa nhận thức đƣợc mối liên hệgiữa con ngƣời với tự nhiên, xã hội vừa đƣợc thể hiện nghệ thuật. Quá trình đólàm cho tâm hồn trẻ trở nên nhạy cảm, phong phú và sâu sắc … trò chơi đem lạicho trẻ thơ niềm hạnh phúc đƣợc vui chơi .2Trên thực tế hiện nay ở các trƣờng mầm non giáo viên cũng đã tổ chứccho trẻ chơi trò chơi đóng kịch nhƣng cách tổ chức trò chơi còn rất nghèo nànthụ động, cô chƣa có những biện pháp tạo đƣợc hứng thú cho trẻ trong khi chơinên chƣa phát huy đƣợc khả năng sáng tạo của trẻ trong khi chơi, trẻ chƣa thểhiện đƣợc vai chơi đúng theo tính cách của nhân vật.Là một hiệu phó phụ trách chuyên môn nhà trƣờng trong quá trình kiểmtra đánh giá giờ dạy của giáo viên nhất là kiểm tra các hoạt động tổ chức cho trẻchơi trò chơi đóng kịch dựạ theo tác phẩm văn học của lớp mẫu giáo Lớn 5 – 6tuổi tôi đã tham khảo, nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến các hoạt động tổchức cho trẻ chơi trò chơi đóng kịch và tìm ra đƣợc một số biện pháp mới để tổchức cho trẻ 5 – 6 tuổi chơi trò chơi đóng kịch đạt kết quả caoII. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:1.Thực trạng.a. Thuận lợi:Nhà trƣờng có đội ngũ cán bộ giáo viên năng động, sáng tạo, có trình độchuyên môn vững vàng và có tinh thần trách nhiệm cao trong mọi công việc.Trình độ cán bộ, giáo viên trong nhà trƣờng đạt chuẩn và trên chuẩn100% trong đó:Đại học: 1 Đ/cTrung cấp : 21 Đ/c. [ có 12 Đ/c đang theo học Đại học]Tổng số trẻ đến trƣờng là 310 cháu và đƣợc chia làm 13 nhóm, lớp. [ Nhàtrẻ 2 nhóm; Mẫu giáo 11 lớp ]Về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi trong nhà trƣờng tƣơngđối đầy đủ . Đồ dùng học tập luôn đƣợc trang bị đến từng nhóm lớp . Nhàtrƣờng đã làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục nên đã có sự chỉ đạo, giúp đỡ củalãnh đạo các cấp, sự phối kết hợp chặt chẽ của các bậc phụ huynh trong nhàtrƣờng về công tác chăm sóc giáo dục trẻ.b. Khó khăn:Nhà trƣờng đã có khu trung tâm nhƣng vẫn còn các lớp học khu lẻ nêncòn khó khăn trong việc chỉ đạo chuyên mônMột số giáo viên mới ra trƣờng nên chƣa có kinh nghiệm trong giảng dạy3Đồ dùng, đồ chơi tuy đã đƣợc trang bị nhƣng chƣa đáp ứng đƣợc nhu cầuchơi của trẻ nhất là các đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho trò chơi đóng kịch nênchƣa tạo đƣợc hứng thú cho trẻ và chƣa phát huy đƣợc tính tích cực độc lập,sáng tạo của trẻ.Trẻ đi học không đều, nhiều trẻ đến 5 – 6 tuổi mới ra lớp nên còn nhútnhát, chƣa mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp2. Kết quả khảo sát kỹ năng đóng kịch của trẻ mẫu giáo lớnSốđượckhảotrẻNội dung và kết quả khảo sátTrẻ hiểu nội dung tác phẩmBiết nhập vai chơi và thể hiệnvà hiểu tính cách của cácsáng tạo trong khi chơisátnhân vật trong tác phẩmGiỏiKháTBYếuGiỏiKháTBYếu120152257265155743%13%18%47%22% 4%13%47%36%Từ thực trạng trên và qua kết quả khảo sát kỹ năng đóng kịch của trẻ mẫugiáo lớn trƣờng mầm non Thạch Cẩm để công việc đạt hiệu quả tốt hơn tôi đãmạnh dạn chọn đề tài : “ Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lƣợng tổ chứctrò chơi đóng kịch dựạ theo tác phẩm văn học cho trẻ mẫu giáo lớn ” để nghiêncứu nhằm tìm ra những biện pháp mới trong tổ chức cho trẻ chơi trò chơi đóngkịchB/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀI. CÁC GIẢI PHÁP CẢI TIẾN:1. Lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổi2. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học sẽ đóng kịch3. Xem tranh minh hoạ kết hợp đàm thoại với trẻ về tác phẩm văn học sẽ đóngkịch4. Chuyển thể tác phẩm văn học sang kịch bản5. Tổ chức cho trẻ tập luyện4II/ Các biện pháp để tổ chức thực hiện1. Lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với lứa tuổiĐể tổ chức có hiệu quả trò chơi đóng kịch cho trẻ mẫu giáo lớn thì côngviệc lựa chọn tác phẩm văn học phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, hứng thú củatrẻ là rất quan trọngKết quả của trò chơi đóng kịch phụ thuộc vào việc lựa chọn tác phẩm vănhọc . Tác phẩm văn học lựa chọn để tổ chức trò chơi đóng kịch phải là tác phẩmcó ý nghĩa giáo dục nhân cách trẻ, có nhiều tình tiết hấp dẫn đối với trẻ và hìnhthức đối thoại là chủ yếu.Để tổ chức cho trẻ đóng kịch giáo viên nên chọn những câu truyện dângian đặc biệt là truyện cổ tích nhƣ câu truyện : Tấm Cám, Cây Khế, Ba cô gái,Tích chu, Cáo, thỏ và gà trống …. những câu truyện cổ tích này mang đầy đủphẩm chất của kịch bản. Trong truyện có mâu thuẫn kịch tính, có sự cọ sát tínhcách, có những tình huống gai góc và chứa đầy xúc cảm; hội thoại ngắn gọndiễn cảm, ngôn ngữ đơn giản, giàu hình ảnh cũng nhƣ các sự kiện diễn ra nhanhchóng. Tất cả những đặc điểm trên của truyện cổ tích đã giúp cho trẻ dễ nhập vaichơi trong đóng kịch2. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học sẽ đóng kịch :Muốn cho trẻ nhập vai tốt trong khi đóng kịch, sau khi đã lựa chọn tácphẩm văn học phù hợp với trẻ giáo viên phải tổ chức cho trẻ làm quen với tácphẩm văn học mà trẻ sẽ đóng kịch bằng cách đọc kể tác phẩm văn học cho trẻnghe để giúp trẻ cảm nhận, và hiểu nội dung tƣ tƣởng của tác phẩm, hiểu phẩmchất, tính cách của của các nhân vật. Trẻ càng hiểu và trải nghiệm sâu sắc tácphẩm thì càng phản ánh đúng đắn chính xác vào trong trò chơi của mình. Cảmnhận sâu sắc tác phẩm văn học là một trong những điều kiện để diễn kịch thànhcông. Trong khi lắng nghe tác phẩm văn học, trẻ đã có những cảm xúc, tìnhcảm, trạng thái nhất định và thể hiện chúng một cách công khai . Những xúccảm tình này sẽ là cơ sở để trẻ hiểu tác phẩm và thể hiện thái độ đối với nhữngsự kiện và nhân vật trong tác phẩm. Trong khi nghe truyện sẽ đóng kịch, trẻ sẽđánh giá đúng đắn nhân vật trong truyện và trẻ sẽ hình dung cần phải làm gì5trong tình huống ấyVí dụ : Khi nghe truyện “ Cáo, thỏ và gà trống” trẻ có thể hình dung đƣợc:Gà trống khi đi lại nhấc cao chân, khi hát thì nhƣ tiếng chuông kêu và tự tin vàtrẻ sẽ nhận xét đúng một số tính cách của gà trống : dũng cảm, hiền từ, dễ mếncòn Thỏ thì thật thà, yếu đuối …3 . Xem tranh minh hoạ kết hợp đàm thoại với trẻ về tác phẩm văn học sẽđóng kịch :Kết hợp với đọc kể diễn cảm tác phẩm văn học cho trẻ nghe, giáo viênnên kết hợp cho trẻ xem tranh minh hoạ và trò chuyện với trẻ về nội dung tƣtƣởng, hành động phản ánh phẩm chất, tính cách của các nhân vật trong tácphẩm. Để hình thành và khắc sâu những biểu tƣợng của trẻ giáo viên nên cho trẻxem tranh minh hoạ và cho trẻ mô tả lại các nhân vật của tác phẩm, nhận xétnhững đặc trƣng, tính cách của nhân vật nhƣ màu sắc, quần áo … và tƣ thế củatừng nhânĐối với việc tổ chức đóng kịch theo tác phẩm văn học thì việc xem chitiết tranh minh hoạ và đàm thoại về tác phẩm văn học sau khi nghe đọc kể cómột ý nghĩa đặc biệt . Nếu việc xem tranh minh hoạ trƣớc khi đọc và kể có tínhchất tổng quát [ là quen với hình thức các nhân vật] thì việc xem minh hoạ saukhi đọc có những nhiệm vụ sâu sắc hơn. Lúc này việc xem tranh là một trongnhững biện pháp làm hình thành ở trẻ những biểu tƣợng chính xác hơn về cácnhân vật trong truyện. Hình dáng, tính cách quan hệ của các nhân vật đƣợc phảnánh trong tƣ thế, nét mặt, hành động trong từng hoàn cảnh cụ thểVí dụ : Khi cho trẻ xem tranh minh hoạ câu truyện sẽ đóng kịch “ Chú dêĐen” giáo viên cần chuẩn bị một bộ tranh minh hoạ gồm có 3 tranh :Tranh 1: Chú dê trắng đang ăn lá non trên một cánh rừng có dòng suốichảy qua và một con chó sói nấp sau bụi câyTranh 2 : Chú dê Đen đang ăn lá non trên một cánh rừng có dòng suốichảy qua và một con chó sói nấp sau bụi câyTranh 3 : Cảnh núi rừng, có suối chảy, cây cối tƣơi tối và có các chú dêđang ăn lá non6Lần lƣợt cho trẻ xem tranh và đàm thoại theo nội dung trong tranh minhhoạ, nhấn mạnh các chi tiết cần cho việc đóng kịch nhƣ : Bản chất của dê trắnglà yếu đuối nhút nhát nên khi lên núi ăn lá non chƣa gặp chó sói thì nhí nhảnhhồn nhiên nhƣng khi gặp chó sói thì run rẩy sợ hãi, giọng nói, nét mặt, tƣ thếđều thể hiện vẻ sợ hãi . Còn bản chất của dê đen là mạnh mẽ dũng cảm nên khilên núi tìm lá non những bƣớc đi mạnh mẽ nên khi gặp chó sói dê đen vẫn bìnhtĩnh đối đáp với chó sói : Giọng nói rắn rỏi, rất khoát, bƣớc đi mạnh mẽ ….Trong khi cho trẻ xem tranh minh hoạ giáo viên đặt ra những câu hỏi đểgiúp trẻ hiểu thấu đáo những cá tính và sự kiện và tác giả dựng nên, tạo điềukiện cho trẻ hình dung đƣợc bối cảnh phát triển tình tiếtVí dụ : Trong khi xem tranh minh hoạ câu truyện “ Chú dê đen” nên đặtcác câu hỏi : Bức tranh vẽ về ai ? Các chú dê trắng và dê Đen đang làm gì ? Bảnchất của dê trắng và dê Đen nhƣ thế nào ? Vì sao ? Tƣ thế của dê trắng và dêĐen nhƣ thế nào ? Vì sao ? Chú dê đen và dê trắng đã gặp chó sói ở đâu ? Tháiđộ của chó sói khi gặp dê trắng thì thế nào ? vì sao ? Thái độ của chó sói khi gặpdê Đen thì thế nào ? vì sao ? Hệ thống câu hỏi này sẽ giúp trẻ hiểu chính xác vàđúng đắn tính cách của các nhân vật trong tác phẩm và tạo ra đƣợc mối quan hệgiữa biểu tƣợng và nội dungTóm lại việc đọc một tác phẩm văn học kèm theo việc xem chi tiết cácbức tranh minh hoạ cần đóng kịch sẽ giúp trẻ hình thành đƣợc những biểu tƣợngcụ thể về tính cách nhân vật, về hành động và quan hệ giữa chúng để khi đóngkịch trẻ sẽ tự xây dựng đƣợc hình tƣợng phù hợp với nội dung văn học.Việc trẻ bắt trƣớc máy móc cách đọc của cô giáo sẽ không đem lại nhữngkết quả mong muốn. Việc giúp đỡ hƣớng dẫn trẻ làm quen với nội dung tácphẩm sẽ gây đƣợc ở trẻ những xúc cảm tƣơng ứng, làm cho việc biểu diễn củatrẻ đƣợc chân thực, giọng nói có sức diễn cảm, hấp dẫn và những tình cảm ấy sẽgiúp trẻ biểu lộ trong những động tác khéo léo khi lên sân khấu4. Chuyển thể tác phẩm văn học sang kịch bảnĐây là một trong những yếu tố có tính chất quyết định đến thành côngcủa trò chơi đóng kịch. Khi đã tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học7cần dựng kịch tôi chỉ đạo giáo viên tiến hành chuyển thể tác phẩm văn học thànhnhững kịch bản trò chơi đóng vai ngắn gọn, có cốt truyện phát triển mạch lạc.Với những tác phẩm dài tôi lƣợc bỏ những gì không cần thiết hoặc chỉ chọnnhững trích đoạn có ý nghĩa nhất để chuyển thành kịch bản cho trẻ nhập vai cònlại giáo viên nên sử dụng ngƣời dẫn truyện để thể hiện đƣợc đúng theo nội dungcốt truyện đã có trong tác phẩm.Khác với nghệ thuật kịch, trong trò chơi đóng kịch của trẻ mẫu giáo,ngoài các nhân vật đƣợc chuyển từ tác phẩm văn học sang còn có thêm nhân vậtngƣời dẫn truyện. Ngƣời dẫn truyện có chức năng sâu chuỗi các sự kiện trongcâu truyện kịch làm cho câu truyện có kịch vốn có thể bị lƣợc bớt các chi tiếtphụ vẫn có đầu, có cuối, diễn biến mạch lạc và trở nên dễ hiểu đối với trẻ. Ngônngữ của nhân vật ngƣời dẫn truyện vừa dẫn dắt nhân vật xuất hiện vừa có tácdụng định hƣớng quá trình tiếp xúc và cảm thụ tác phẩm của trẻVí dụ : Với câu truyện : Tích chu giáo viên nên chuyển thể sang kịch bảnnhƣ sau :Từ đầu câu truyện đến đoạn bà bị ốm phải nằm ở trên giƣờng, sử dụngnhân vật là ngƣời dẫn truyện sau đó mới cho trẻ nhập các vai Tích chu, conchim, bà tiên để thể hiện nửa phần sau của câu truyện “ Tích chu về nhà khôngthấy bà, bà đã hoá thành chim, tích chu ân hận …. Hai bà cháu sống vui vẻ bênnhau”5. Tổ chức luyện tập [ cho trẻ nhập vai chơi ]Khi nói về trò chơi đóng kịch thì không thể không nói tới việc nhập vaichơi. Nhập vai chơi trong trò chơi đóng kịch là gia đoạn trẻ bƣớc vào thực hành,biến nội dung kịch bản thành những hành động kịch, ngôn ngữ kịch. Khi nhậpvai trẻ đƣợc tiếp xúc trực tiếp đƣợc hoà mình vào hoàn cảnh tình huống của vởkịch. Trẻ hoá thân vào nhân vật, biến nhân vật từ một hình tƣợng đƣợc nhà vănxây dựng bằng chất liệu ngôn từ trở thành một sinh thể sống động, có tính cáchđƣợc thể hiện qua lời nói, hành động, điệu bộ của diễn viênĐể hƣớng dẫn trẻ bƣớc vào nhập vai chơi giáo viên phải đọc kịch bản chotrẻ nghe và trò chuyện với trẻ về các nhân vật có trong kịch bản để trẻ đƣa ra8những ý kiến nhận xét của mình, gây dựng mối liên hệ giữa các nhân vật với cáctình huống tƣơng tự trong cuộc sống mà trẻ đã gặp, những cuộc trao đổi tròchuyện này một lần nữa đã giúp trẻ có những biểu tƣợng đúng đắn hơn về hìnhtƣợng các nhân vật có trong tác phẩm, hiểu đƣợc những tính cách các nhân vậtvà xác định đƣợc thái độ của mình đối với các nhân vật . Gắn với việc trẻ cónhững biểu tƣợng đúng đắn về hình tƣợng các nhân vật trẻ còn phải khám phá ranhững nguyên nhân nảy sinh các tƣ tƣởng và hành động của các nhân vậtVí dụ : Trong câu truyện “ Chú Dê đen” cô phải trò chuyện để trẻ hiểuđƣợc nguyên nhân nảy sinh các hành động của các nhân vật trong vở kịch nhƣ :Tại sao mà chó sói lại có thể to tiếng, quát nạt với dê trắng nhƣ thế ? Thái độ củadê đen trƣớc con sói hung ác ấy có giống dê trắng khôg ? Tại sao ? …Vở kịchnày đã gợi nên cho chúng ta điều gì ?Trong khi phân tích các hành động của kịch cô phải phân tích cho trẻ hiểuđƣợc ngôn ngữ của các nhân vật trong kịch vì ngôn ngữ nhân vật là một phƣơngtiện quan trọng để phát triển hình thành ở trong kịchVí dụ : Trong câu truyện : Chú dê đenChú dê trắng nói với ai ? Giọng nói nhƣ thế nào ?Chú dê đen nói với ai ? Giọng nói của chú dê đen nhƣ thế nào ?Giọng con sói nói với chú dê trắng nhƣ thế nào ? Vì sao con sói lại nóivới giọng nhƣ thế ?Giọng con sói với chú dê đen thì nhƣ thế nào ? Vì sao con sói lại nói vớichú dê đen giọng nhƣ thế ? …..Sau khi đã đọc và cùng phân tích nội dung kịch bản cô cho trẻ tự nhận vaidiễn . Thông thƣờng thì trẻ chỉ thích nhận những vai diễn giàu cảm xúc, hấp dẫnnhững vai tốt bụng, xinh đẹp …trẻ thƣờng chối những vai phản diện. Giáo viênphải phân tích để trẻ hiểu đƣợc ý nghĩa của tất cả các vai trong vở kịch và địnhhƣớng gợi ý để trẻ nhận vai diễn cho phù hợp nhƣng phải để trẻ thật sự thoảimái khi nhận vai diễn có nhƣ vậy trẻ mới hứng thú tích cực luyện tập và cónhiều cảm xúc để diễn thật tốt, có sáng tạo trong vai diễn của mìnhKhi trẻ đã nhận vai cô giáo phải giúp trẻ tìm hiểu sâu hơn nhân vật mình9sẽ đóng vai, sau đó cho trẻ học thuộc vai diễn bằng cách đọc đồng thanh theo côđúng ngữ điệu giọng, thể hiện tính cách nhân vật theo kịch bản một vài lần.Bằng biện pháp truyền khẩu cô nhập vai ngƣời dẫn truyện và cho cả lớp đọctheo lời thoại các nhân vật một vài lần, sau đó cho nhóm trẻ nhắc lại rồi cá nhântrẻ nhắc lại hoặc có thể cho trẻ học thuộc lòng bằng hình thức thoại nối tiếp giữacác nhóm Trong quá trình học lời thoại không nhất thiết phải bắt trẻ học thuộctừng câu, từng chữ giống cô. Trẻ có thể sáng tạo thêm, bớt từ; có thể nhấn giọng,chuyển giọng tuỳ vào cảm xúc riêng mà trẻ có đƣợc trƣớc hoàn cảnh đó, miễnsao không làm sai lệch nội dung cơ bản của tác phẩmVí dụ : Trong kịch bản là : Ôi ! Nóng quá ! Trẻ A có thể nói “ Ôi chà !Nóng quá đi mất” với giọng nhanh, mạnh . Trẻ B có thể nói “ Ôi …ôi ! Nóngquá !” với giọng hơi kéo dàiĐể hỗ trợ cho việc nhập vai chơi đƣợc tốt cô giáo có thể cho một lần nữacho trẻ xem tranh minh hoạ thể hiện nét ặmt, dáng vẻ của nhân vật trong tácphẩm và phân tích nội dung tranhVí dụ : Trong vở kịch : “ Cáo, Thỏ và Gà trống” Bức tranh thể hiện đoạnGà trống đuổi cáo ra khỏi nhà của Thỏ cô giáo giúp trẻ thấy đƣợc rằng trong tìnhhuống đó, Cáo ta rất sợ hãi, nó lao mình qua cửa sổ nhanh đến nỗi áo chƣa kịpmặc hết, đuôi nó bay tung trong gió, hai tai cụp sát vào đầu. Nó còn lo bị gàtrống đuổi theo nên mắt vẫn nhìn đầy vẻ hoảng hốtTrong quá trình trẻ tập kịch, sự tham gia của cô giáo là rất cần thiết. Côgiáo có thể làm mẫu cho trẻ bắt trƣớc, mô phỏng, hoặc cô có thể mời một vài trẻkhá lên thể hiện trƣớc. Sau mỗi lần trẻ diễn cô giáo và cả lớp cùng nhận xét côchú ý hƣớng trẻ cách phối hợp giữa hành động với lời nói khi thể hiện vai. Khitrẻ có sáng tạo trong cách diễn cô giáo cần khen ngợi kịp thời những sáng tạoriêng của trẻ đồng thì cũng chỉ rõ những những chỗ chƣa đạt và gợi ý cho trẻcách sửaVí dụ: Bạn Nam đi nhƣ thế trông đã giống dáng đi lặc lè của bác gấu chƣa ?Cô nghĩ nếu con đi chậm hơn, lắc ngƣời và dậm chân mạnh hơn chút nữa thì sẽgiống lắm đấy. Bạn Nam có muốn làm lại không ?” hoặc “Ai có thể thể hiện tốt10vai này” ?Ở những trẻ yếu hơn và có vẻ nhút nhát thì cô giáo cần khuyến khích,động viên trẻ tham gia tích cực, trực tiếp và có thể diễn mẫu cho trẻ xem ngay từđầu để trẻ có thể thể hiện vai diễnSự thành công của vở kịch không chỉ quyết định ở khả năng nhập vai củamỗi trẻ mà còn quyết định bởi sự phối hợp hài hoà, nhịp nhàng giữa các vai. Côgiáo dạy trẻ phối hợp giữa các vở diễn, cách xắp xếp đội hình, chuyển cảnh ….để vở kịch đƣợc tiếp nối liền mạchĐể việc nhập vai ngày càng tốt hơn, cô giáo cần tổ chức cho trẻ luyện tậpvào các thời gian thích hợp nhƣ giờ làm quen với tác phẩm văn học , giờ sinhhoạt chiều, giờ hoạt động góc ….6. Tổ chức cho trẻ biểu diễnKết quả của trò chơi đóng kịch là tổ chức cho trẻ biểu diễn cô giáo cầnchuẩn bị cho buổi diễn thật long trọng để thu hút và tạo hứng thú cho trẻ nhậpvai và thể hiện tốt vai chơi của mình. Vai trò của cô giáo trong suốt buổi diễn làrất quan trọng, cô là ngƣời tổ chức toàn bộ cuộc chơi, là ngƣời nhắc vở và có thểlà ngƣời dẫn truyệnĐể buổi biểu diễn thành công cần có sân khấu và hoá trang. Thiếu nó cuộcchơi sẽ kém phần sinh động, hấp dẫn, sẽ mất đi những xúc cảm ban đầu để trẻbƣớc vào cuộc chơi. Vì vậy, cần phải chuẩn bị một cách chu đáo+ Chuẩn bị sân khấu :Tôi chỉ đạo giáo viên dùng vải làm thành một màn kéo và căng trên mộtđoạn dây, màn kéo có chiều cao 1,5m, chiều ngang 2,5m độ dài này chính là mặtcủa sân khấu, cho giáo viên tạo cảnh trên sân khấu bằng cách dùng một số cây,hoa để tạo rừng, cây, hoa, cắt những tấm xốp quét màu để tạo núi …tuỳ theo nộidung của từng vở kịch để trang trí cảnh+ Hoá trang : Đây cũng là một khâu rất cần đƣợc chú ý, nếu thiếu nó trẻsẽ mất đi những cảm xúc, hứng thú bƣớc vào cuộc chơi. Hoá trang làm chochúng rộn ràng, vui vẻ và cố diễn cho tốt . Tuỳ vào từng tính cách của nhân vậtđể hoá trang cho phù hợp. Khi hoá trang điểm chú ý thứ nhất là lông mày: cô có11thể dùng bút tô đậm lông mày rậm, thanh, ngắn, dài cho hợp với vai đóng, nhấtlà phù hợp với tính cách nhân vật. Điểm chú ý thứ hai là xung quanh miệng : Côcó thể vẽ thêm ria mép, nốt ruồi, nếp nhăn. Đối với nhân vật thiện chỉ cần đánhhồng hai má, đối với nhân vật ác chỉ cần đánh phấn trắng pha một chút đen ởđuôi mắt và gò máHoá trang trên đầu: Cô chuẩn bị một số mũ hoá trang cho các nhân vật làngƣời nhƣ : Công chúa, hoàng tử …. Nhân vật là loài vật nhƣ : dê, thỏ, cáo …Hoá trang quần áo : Ngoài quần áo, váy trẻ em mặc thông thƣờng cô cóthể chuẩn bị thêm áo choàng, dây lƣng[ bằng vải mềm các màu ]. Các vai đónghoàng tử, dũng sĩ, ông bụt có thể có áo choàng khoác bên ngoài, còn các vaikhác có thể chỉ cần mũ và dây lƣng, hoặc có thể chỉ cần dây lƣng …Ngoài những yêu cầu về sân khấu và hoá trang cô giáo cần căn cứ vào nộidung tác phẩm văn học và kịch bản để bổ xung thêm vật liệu trang trí sân khấuvà chuẩn bị thêm mũ. áo hoá trang cho trẻSau khi đã chuẩn bị xong sân khấu và các bƣớc hoá trang cho trẻ, giáoviên tiến hành cho trẻ biểu diễn theo đúng nhƣ đã luyện tậpTừ những biện pháp trên ta thấy rằng muốn tổ chức trò chơi đóng kịchcho trẻ mẫu giáo đạt kết quả cao thì giáo viên cần phải có sự quan tâm đúngmức và biết cách tổ chức hợp lý, khoa học thì trò chơi đóng kịch sẽ trở thànhmột hình thức giải trí và là một phƣơng tiện giáo dục thực sự hiệu quả ở trongtrƣờng mầm non, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục nghệ thuật và phát triển ngônngữ cho trẻ12C/ KẾT LUẬN1. Kết quả nghiên cứuKhi áp dụng các biện pháp tổ chức trò chơi đóng kịch dựa theo tác phẩmvăn học mà tôi đã nghiên cứu vào thực hiện tại các lớp mẫu giáo Lớn trƣờngmầm non Thạch Cẩm, tôi nhận thấy chất lƣợng tăng lên rõ rệt. Trẻ mạnh dạn tựtin và rất có hứng thú tham gia các trò chơi khi cô tổ chứcKết quả khảo sát các kỹ năng đóng kịch của trẻ mẫu giáo lớn khi sử dụngcác biện pháp trênSố trẻđượckhảoNội dung và kết quả khảo sátTrẻ hiểu nội dung tác phẩm vàTrẻ biết nhập vai chơi và thểhiểu được tính cách của cáchiện sáng tạo trong khi chơisátnhân vật trong tác phẩmGiỏiKháTBYếuGiỏiKháTBYếu12030405002535600%25%33%42%021%29%50%0Qua quá trình tổ chức cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi đống kịch theo cácbiện pháp mới, bản thân tôi đã rút ra bài học kinh nghiệm nhƣ sau:Trò chơi đóng kịch là một hoạt động mang tính chất nghệ thuật thể hiện ởlứa tuổi mầm non, trẻ rất hiếu động ham học, ham chơi dƣới mọi hình thức.Muốn cho trẻ có hứng thú trong trò chơi cô giáo cần phải đƣa ra những biệnpháp hiệu quả nhất để thu hút trẻ vào hoạt động chơiMỗi giáo viên cần lựa chọn áp dụng các nguyên tắc dạy học để tổ chứccho trẻ hoạt động đảm bảo tính vừa sức, tính phát triển, tính hệ thống liên tục,nhằm hình thành ở trẻ khả năng ghi nhớ và vận động đối với trẻ.II . Kiến nghị đề xuất:Để thực hiện tốt công tác giáo dục mần non trong trƣờng, tôi có một số ýkiến nhƣ sau:Đối với phòng giáo dục cần quan tâm hơn nữa về cơ sở vật chất, thƣờng13xuyên tổ chức các chuyên đề mới để các trƣờng đƣợc tiếp cận với chƣơng trìnhmới để nâng cao trình độ chuyên môn của mình.Trên đây là những biện pháp mà qua quá trình nghiên cứu tôi đã đúc kếtnên và đƣa vào áp dụng tại trƣờng mầm non Thạch Cẩm. Những biện pháp tôiđƣa ra sẽ không tránh khỏi những thiếu sót rất mong đƣợc sự góp ý của Hộiđồng khoa học các cấp để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện hơn và áp dụng cóhiệu quả ở các trƣờng mầm nonTôi xin chân thành cảm ơn!Thạch Cẩm, ngày15 tháng 3 năm 2011NGƢỜI VIẾT SKKNBùi Thị Trang14

Page 2

Video liên quan

Chủ Đề